Collecties in de Beeldbank
De beeldbank van het Nationaal Archief bevat foto's, kaarten en documenten uit verschillende collecties. Hieronder staat voor een aantal belangrijke collecties uitgelegd hoe ze zijn ontstaan of wat erin te vinden is.
Kies snel voor:
De fotocollecties in de Beeldbank
In de beeldbank zijn foto's te vinden van gebeurtenissen uit de periode 1880 - 1990. In totaal bevat de beeldbank ongeveer 500.000 foto's. Het materiaal is afkomstig uit verschillende collecties die door de jaren heen zijn verzameld door het Nationaal Archief.
Anefo
Deze collectie is afkomstig van het voormalig persbureau Anefo en omvat ongeveer 346.000 afbeeldingen. De onderwerpen zijn zeer divers en beslaan een periode van 1945 tot ca. 1989. Van een modeshow tot dieren in Artis, van sportevenementen tot de bouw van de Deltawerken. Van bijna elke gebeurtenis in het nieuws uit die periode is een afbeelding terug te vinden. Het bureau heeft veel verschillende fotografen in dienst gehad. Enkele namen zijn: Behrens, Van Rossum, Van Bilsen, Bogaerts en Pereira.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Arbeidsinspectie
De collectie Arbeidsinspectie is ontstaan tijdens diverse onderzoeken naar de arbeidsomstandigheden in verschillende bedrijven. In totaal zitten er 5.048 foto's in deze collectie uit de periode 1900 tot 1955. De collectie bevat naast veel foto's van machines ook mooie tijdsbeelden van niet meer bestaande industrietakken.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Dienst Legercontacten Indonesië
De Dienst voor Legercontacten (DLC) had tot taak om voorlichting te geven aan de troepen in Nederlands-Indië over militaire en politieke gebeurtenissen. Naar buiten toe had de dienst de opdracht om informatie te verstrekken over de verrichtingen en gebeurtenissen
in het leger. Deze collectie bevat foto's uit de periode 1946 - 1950 waarin het Nederlandse leger in Indonesië actief was. De 7.264 foto's in deze collectie hebben een zeer uitgebreide beschrijving.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)
Elsevier
De collectie Elsevier bestaat uit ongeveer 47.000 foto's die zijn gedurende de jaren 1900-1980. De meeste foto's zijn eerder afgedrukt in de tijdschriften 'de Prins' en 'Wereldkroniek'. Een zeer diverse collectie met onderwerpen als politici, vorsten, stormrampen, vervoer en kunst.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
KNVB fotoalbums
De fotocollectie KNVB bestaat uit foto's van het Nederlands elftal over de periode 1894 - 1946. De foto's komen uit door de KNVB samengestelde fotoboeken waarin precies staat beschreven welke wedstrijd het is, wie er mee speelde en wat de uitslag is. Deze gegevens zijn ook opgenomen in de beeldbank. Op de foto's zijn niet alleen wedstrijdbeelden te zien maar ook beelden van de uitstapjes in de diverse landen en de reis ernaar toe. In totaal zitten er 1300 foto's in deze collectie.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)
Nederlandse Heidemaatschappij
De collectie van de (Koninklijke) Nederlandse Heidemaatschappij beslaat de periode 1910 - 1970 en bevat ongeveer 27.000 afbeeldingen. Het biedt een goed overzicht van alle mogelijke aspecten van het werk van de Heidemaatschappij. De collectie bevat onder andere afbeeldingen van landinrichting, ruilverkaveling en werkverschaffing. Maar ook afbeeldingen van visteelt, afvalverwerking, planten en bomen, (landbouw)machines en bedrijfsgebouwen.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Rijkswaterstaat
Dit is een kleine maar bijzondere collectie gezien de periode waarin de foto's zijn gemaakt namelijk van 1865 t/m 1918. De collectie bevat 878 foto's van allerlei werken van Rijkswaterstaat. Van bruggen tot zeeweringen, van sluizen tot havens.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)
Van de Poll
Samengesteld uit het werk van de fotograaf Willem van de Poll bevat deze collectie ongeveer 29.000 afbeeldingen. Na een korte carrière bij de politie ging v.d. Poll naar een fotografie opleiding in Wenen. Hij heeft als fotograaf voor het Berliner Tageblatt, de Associated Press, Philips en de Binnenlandse Strijdkrachten gewerkt. Daarnaast was hij een periode als zelfstandig fotograaf in Londen werkzaam. Hij wordt wel getypeerd als een van de eerste rondreizende persfotografen. Hierdoor zijn de onderwerpen in deze collectie zeer divers. Met name het materiaal dat in het buitenland is genomen (o.a. het Midden-Oosten, Israël, Suriname, Indonesië, de Antillen) maar ook de foto's van dagelijkse zaken zoals ontbijten en scheren maken deze collectie zeer bijzonder.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
De kaartcollecties in de Beeldbank
Hingman
De collectie Hingman bevat de unieke manuscript kaarten van Nederland van de middeleeuwen tot halverwege de 19e eeuw. De kaarten zijn afkomstig uit verschillende archieven en horen bij de registratie en de besluitvorming van de archiefvormers van die instellingen. De kaarten zijn meestal in opdracht gemaakt met een administratief doel en zijn dus functioneel en niet commercieel. Er zijn kaarten gemaakt om een geschil te beslechten of een recht vast te leggen, rivierkaarten voor de waterstaat, plattegronden en vestingwerken voor militaire doeleinden en prekadastrale kaarten in verband met de grondadministratie.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)
Leupe
In de collectie Leupe worden zeeatlassen, kaartboeken, getekende manuscriptkaarten en tekeningen bewaard. Het archief is vooral van belang door de aanwezigheid van het grootste deel van het VOCkaartenarchief, dat apart gevormd is vanwege geheimhouding en formaat. Deze kaarten geven inzicht in de bloei van het kaartenmakersbedrijf in Amsterdam waar de kaartenmakers in opdracht van de VOC werkten zoals Willem Jansz. en Johannes Blaeu, Johannes Vingboons en de familie Van Keulen. De atlas van Isaac de Graaff is - weliswaar niet in zijn geheel, maar verspreid - in de verzameling terug te vinden.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)
Kadasterkaarten Zuid-Holland
De landelijke dienst van het kadaster werd ingevoerd in 1832 om het grondeigendom van Nederland te registreren. Het archief van de dienst van het Kadaster en de Openbare Registers (KADOR) bevat de oudste kadastrale plattegronden en registers van de grondeigenaren van dorpen en steden in Zuid-Holland. De eerste kadastrale kaarten zijn de zogenaamde minuutplans, voor Zuid-Holland vrijwel allemaal gemaakt tussen 1817 en 1829. Op de minuutplans zijn nooit wijzigingen aangebracht: ze geven dus nog steeds de oorspronkelijke toestand weer en vormen een momentopname. Van elke kadastrale gemeente zijn ook overzichtskaarten gemaakt, ook wel verzamelplans genoemd. Op de minuutplans, met een schaal variërend tussen 1:1250 en 1:5000, zijn alle afzonderlijke percelen ingetekend.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF) en in het nieuwsbericht
Polderreglementskaarten Zuid-Holland
Bij de goedkeuring van de Polderreglementen door het Provinciebestuur van Zuid-Holland zijn in de periode 1857 - 1974 grenskaarten gemaakt van de polders en waterschappen. Van deze polderreglementskaarten werd door de provincie een afzonderlijk polderboek bijgehouden. In 1990 is het kaartenarchief van de Provincie Zuid-Holland overgedragen aan het Nationaal Archief. Deze polderreglementskaarten zijn gedigitaliseerd en in de Beeldbank te bekijken.
De digitalisering van dit kaartmateriaal is het resultaat van de samenwerking van het Nationaal Archief met het Provinciaal Historisch Centrum van het Erfgoedhuis Zuid-Holland.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)
De documenten in de Beeldbank
Doop-, Trouw-, Begraaf- en Gaardersboeken Zuid-Holland
Eind november 2010 zijn in de Beeldbank de scans van de kopieëncollectie Doop-, Trouw-, Begraaf- en Gaardersboeken (DTB) van Zuid-Holland online gekomen. Deze scans komen in de plaats van de papieren DTB boeken die voorheen in de studiezaal van het Nationaal Archief ter inzage lagen.
Om de juiste scans in de Beeldbank te kunnen vinden kunt u op de DTB-pagina bij het Nationaal Archief de lijst met plaatsnamen en districtklappers vinden. Achter elke naam ziet u de link naar de digitale archiefinventaris (in PDF formaat) van de DTB, en indien aanwezig, de Gaardersboeken. Wanneer u de archiefinventaris van een plaats opent kunt u daarin alle deelcollecties van die plaats vinden. Elke titel van een deelcollectie is een blauwe link, welke u direct naar de juiste scans in de Beeldbank leidt.
Bekijk de plaatsnamenlijst op de website van het Nationaal Archief
KNVB archiefstukken
Van de Nederlandsche Voetbalbond, later de Koninklijkje Nederlandse Voetbalbond (KNVB) zijn bestuursvergaderingen, bondsvergaderingen en andere documenten aanwezig in het Nationaal Archief. Een deel van deze collectie is binnen het project Metamorfoze gedigitaliseerd en te bekijken in de Beeldbank.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank
Stamboekkaarten Oost-Indische Ambtenaren
De stamkaarten of stamboekkaarten bevatten korte vermeldingen van de loopbaan van personen die als civiel ambtenaar in dienst zijn getreden van de Nederlands-Indische overheid. Ambtenaren werden op verzoek van de Indische regering door het Ministerie van Koloniën, later het
Commissariaat voor Indische Zaken uitgezonden naar Nederlands-Indië. Ze werden vervolgens door het Indisch bestuur, meestal door de gouverneur-generaal aangesteld in een bepaald functie, bevorderd, overgeplaatst en ontslagen. De personeelsadministratie hiervan werd in Batavia (Jakarta) bijgehouden.
Omdat de pensioenvoorziening in Nederland geregeld was, bleek het noodzakelijk om in Nederland eveneens gegevens over Indische ambtenaren vast te leggen. Deze gegevens werden bijgehouden op kaarten op basis van informatie verstrekt door het Indisch bestuur in Batavia. De kaarten van 1912 tot en met 1952 zijn in twee series volledig te bekijken in de Beeldbank.
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank van de serie 1917-1927
Bekijk de afbeeldingen in de Beeldbank van de serie 1927-1952
Lees meer over deze collectie in de online toegang (PDF)